Dokument zawierający kluczowe informacje
DLA INWESTORA
Kluczowe informacje - na co zwrócić uwagę?
Wyjaśniamy tutaj poszczególne sekcje KID i na co zwrócić szczególną uwagę.
Znajdziesz tu podstawowe informacje o produkcie, takie jak nazwa funduszu, towarzystwo funduszy inwestycyjnych oferujące ten produkt, dane kontaktowe, organ nadzorujący działalność funduszu (np. KNF). W identyfikacji produktu może pomóc Ci unikalny identyfikator produktu – zwykle będzie to identyfikator krajowy, czyli unikalny numer nadawany dla funduszu (subfunduszu) przez KNF, albo kod ISIN, czyli identyfikator papieru wartościowego nadawany przez KDPW.
Koszty w czasie
Pierwsza tabela dotycząca kosztów pokazuje całkowite koszty, przez cały wskazany okres inwestycji, w wartościach pieniężnych – przy założeniu dokonania inwestycji o danej wartości (zwykle 50.000 zł). Koszty podawane są także w wartościach procentowych jako wpływ kosztów na zwrot z inwestycji – podobnie jak w przypadku scenariuszy, są to koszty w skali roku, a nie koszty w skumulowanym okresie inwestycji dłuższej niż rok. Jeżeli jednak okres inwestycji jest krótszy niż rok, to wskaźnik procentowy kosztów nie jest podawany w ujęciu rocznym, tylko w zalecanym okresie inwestycji. Nie ulegnij złudzeniom co do procentowego wskaźnika wpływu kosztów na zwrot – nie jest to szeroko spotykany wskaźnik kosztów całkowitych (tzw. TER, total expense ratio). Przy kalkulacji wpływu kosztów na zwrot uwzględnia się koszty wejścia i wyjścia (opłaty manipulacyjne) w maksymalnej możliwej wysokości. Pobrana opłata manipulacyjna uzależniona jest od Twojego pośrednika, który często pobiera ją w wartości niższej niż maksymalna możliwa. Dlatego rzeczywiście ponoszone przez Ciebie koszty mogą być istotnie niższe niż według tego wskaźnika. Wskaźnik wpływu kosztów na zwrot zamieszczony w KID w porównaniu do wskaźnika TER uwzględnia również inne wartości, które nie są uwzględniane w ramach TER lub są obliczane w inny sposób.
Koszty jednorazowe
Pobrana opłata manipulacyjna uzależniona jest od Twojego pośrednika, który często pobiera ją w wartości niższej niż maksymalna możliwa – o jej rzeczywistej wysokości dowiesz się od pośrednika. Uwzględnij, że opłata pobierana na wejściu pomniejsza Twój kapitał początkowy, więc żeby wyjść na zero Twój fundusz musi uzyskać stopę zwrotu wyższą niż stawka takiej opłaty manipulacyjnej. Przykładowo, wpłacając do funduszu 100 zł z opłatą manipulacyjną 5%, rzeczywiście zainwestowane zostaje tylko 95 zł, a żeby wartość inwestycji wzrosła do 100 zł (czyli do wyjścia na zero), Twój fundusz musi zarobić nie 5%, tylko około 5,26%. Pamiętaj, że w przypadku funduszy otwartych, kosztów wejścia i wyjścia w postaci opłat manipulacyjnych możesz uniknąć inwestując w fundusz bez udziału pośrednika, czyli kupując jednostki uczestnictwa bezpośrednio od funduszu. Oprócz tego takie jednostki uczestnictwa często obciążone są niższymi stawkami opłaty za zarządzanie. Jeżeli kupisz i sprzedasz fundusz na giełdzie, nie poniesiesz wskazanych kosztów wejścia i wyjścia, tylko odpowiednie prowizje pobierane przez firmę, która pośredniczy w składaniu przez Ciebie zleceń na giełdzie. Koszty wejścia i wyjścia ujęte w tabeli nie są prowizjami maklerskimi.
Opłaty za zarządzanie i inne koszty administracyjne
Opłaty za zarządzanie i inne koszty administracyjne lub operacyjne to podstawowa kategoria kosztów, które pokrywa fundusz. Są to opłaty stałe dla towarzystwa funduszy inwestycyjnych, które zarządza inwestycjami, opłaty dla depozytariusza przechowującego aktywa i inne koszty związane z funkcjonowaniem funduszu. Przedstawiana wartość kosztów opiera się na danych z przeszłości, ale stanowi wskazówkę co do kosztowności funkcjonowania funduszu. Wysokie koszty mogą spowodować w przyszłości, że fundusz uzyska niższą stopę zwrotu niż oczekiwana, bo na jego wyniku będą ciążyć te koszty. Pamiętaj, że wszystkie koszty oprócz kosztów wejścia i wyjścia są uwzględniane w wycenie funduszu. Nie zawsze fundusz, którego koszty są niższe, będzie jednoznacznie lepszym wyborem niż fundusz o wyższych kosztach – uwzględnij zwłaszcza różnice dotyczące ich strategii inwestycyjnych. Jeśli fundusz ma skomplikowaną strategię inwestycyjną, zwykle będzie wiązało się to z wyższymi kosztami. Podobnie, jeśli fundusz próbuje pobić benchmark i jest aktywnie zarządzany, to zwykle jego koszty będą odbiegały od kosztów funduszu, który nie próbuje pobić wyniku benchmarku, a jedynie odzwierciedlić jego wynik w możliwie równym stopniu.
Koszty dodatkowe
Koszty dodatkowe w funduszach to przede wszystkim opłata za wyniki, która jest pobierana według skomplikowanego modelu matematycznego, który jest uzgadniany z KNF. Nie występuje ona w każdym funduszu – jeśli opłata taka nie jest pobierana, to zostanie to wskazane w tym miejscu tabeli. Opłata ta jest o tyle specyficzna, że łączy interes inwestora i towarzystwa funduszy inwestycyjnych – pobierana jest tylko przy osiągnięciu określonych warunków, które można ogólnie ująć jako uzyskiwanie dobrych wyników. Najczęściej opiera się ona na pobiciu przez fundusz wyniku benchmarku, który wyznacza spektrum inwestycyjne funduszu. Może to również stanowić wskazówkę co do jakości zarządzania funduszem – jeśli istnieje możliwość pobierania opłaty za wyniki, ale w KID wskazano jej zerową wysokość, może to oznaczać, że fundusz nie osiąga dobrych wyników, np. nie udaje mu się pobić wyniku benchmarku. Wyniki funduszu w poszczególnych latach kalendarzowych oraz wyniki benchmarków znajdziesz na wykresie słupkowym zamieszczonym na stronie internetowej towarzystwa funduszy inwestycyjnych, poza treścią KID.
Od czego zacząć?
Umowa z dystrybutorem, regulamin, pakiet informacji przedumownych, prospekt informacyjny, statut – przeczytanie wszystkich dokumentów pochłania sporo czasu, którego jako inwestor najczęściej nie masz. Dodatkowym wyzwaniem jest zrozumienie ich treści.
Z pomocą dla inwestora przychodzi dokument KID, zwany również KID PRIIPs – czyli skrótowy dokument zawierający kluczowe informacje o funduszu. KID stworzono z myślą o przekazaniu podstawowych informacji, które musi znać inwestor przed zainwestowaniem swoich środków – na stosunkowo krótkim dokumencie znajdziesz pełne spektrum informacji o funduszu.
KID w porównaniu do karty funduszu i innych materiałów marketingowych jest jednolity – niezależnie od firmy, która stworzyła fundusz, dokument ten zawsze będzie zbudowany na takich samych zasadach, składać będzie się z takich samych elementów w tej samej kolejności i zawierających informacje dotyczące tych samych kwestii. Ujednolicono je na poziomie unijnym, dlatego możesz również porównywać za ich pomocą polskie fundusze z funduszami zagranicznymi. Bardzo podobne KID istnieją również dla innych produktów inwestycyjnych, nie tylko funduszy inwestycyjnych – np. ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych, lokat strukturyzowanych czy nawet kontraktów pochodnych. Pozwoli Ci to na łatwiejsze porównanie różnych produktów, np. pod kątem ich ryzyka.