Ułatwienia dostępu

Metodyka obliczania stóp zwrotu

Metodyka obliczania stóp zwrotu

Czym jest stopa zwrotu

Stopa zwrotu z inwestycji to liczba wyrażona w procentach, która odpowiada na pytanie: „Jaki zysk wypracował fundusz z wpłaconego do niego kapitału?”. Jest to podstawowy miernik określający efektywność inwestycji. W przypadku funduszy inwestycyjnych stopa zwrotu dotyczy zysku z zakupu jednej jednostki uczestnictwa lub jednego certyfikatu inwestycyjnego, czyli pojedynczego udziału w aktywach funduszu.

Przykład: Zainwestowałem 100 PLN w jednostkę uczestnictwa funduszu. Fundusz wypracował stopę zwrotu na poziomie 6%. Oznacza to że zarobiłem dzięki temu 6 PLN (100 PLN*6%). Ostateczna wartość, którą otrzymam do wypłaty może być pomniejszona o podatek od zysków kapitałowych i ewentualnych opłat manipulacyjnych

Wzór:
Stopę zwrotu r oblicza się według wzoru:

r = Pteraz Pkiedyś Pkiedyś
Gdzie:

𝑟 – stopa zwrotu z inwestycji,
Pteraz – wartość jednostki uczestnictwa lub certyfikatu inwestycyjnego teraz,
Pkiedyś – wartość jednostki uczestnictwa lub certyfikatu inwestycyjnego w momencie inwestycji


W dalszej części zaprezentowano szczegółową metodykę obliczania stóp zwrotu, zilustrowaną przykładami dotyczącymi inwestycji w jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych. Analogiczne zasady mają zastosowanie w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych zamkniętych emitujących certyfikaty inwestycyjne.

Jakie stopy można zobaczyć na stronie

Stopy zwrotu pokazują zmianę wartości jednostek uczestnictwa funduszu w czasie. Zależą one od wartości jednostki w momencie rozpoczęcia inwestycji i jej zakończenia. W celu wygodnego porównywania jednostek różnych funduszy w dłuższym czasie wyróżniamy różne typy stóp zwrotu.


Stopa roczna kalendarzowa

To stopa z jednostki uczestnictwa wypracowana przez okres całego roku kalendarzowego. Zakłada rozpoczęcie inwestycji ostatniego dnia poprzedniego roku i zakończenie jej w ostatni możliwy dzień roku.

Przykład: Dnia 30 grudnia 2022r. jednostka uczestnictwa funduszu kosztowała 75,5. Pod koniec roku, 29 grudnia 2023r. kosztowała 78,6. Stopa roczna za 2023 wyniosła więc dla niej 4,1%.

Na stronie internetowej prezentujemy stopy roczne kalendarzowe uzyskane przez fundusz przez pięć ostatnich lat. Są oznaczane rokiem np. 2024.


Stopy roczne 12M i za dłuższe okresy

Stopy roczne oraz za dłuższe okresy wyliczamy dla ostatniej wyceny jednostki funduszu w miesiącu. W zestawieniu podajemy na jaką miesiąc wyliczyliśmy stopy zwrotu.

Stopa roczna to stopa zwrotu z jednostki uczestnictwa licząc od wskazanego dnia wyceny do daty wyceny sprzed roku. Podobnie, w przypadku stóp dla dłuższych okresów, za datę końcową przyjmuje się wskazany dzień wyceny, a za początkową datę, dzień przypadający odpowiedni okres wcześniej.

Przykład: Ostatnim dniem roboczym w listopadzie 2025 r. był 28.11.2025 r. Jednostka uczestnictwa funduszu kosztowała wtedy 1080. Rok wcześniej ostatnim dniem roboczym w listopadzie był 29.11.2024 r., a jednostka uczestnictwa kosztowała 1040. Stopa roczna 12M wyniosła dla niej 3,84%.

Na https://wybieramfundusze.knf.gov.pl prezentujemy stopy roczne. Są one oznaczone liczbą miesięcy zawartą w okresie, np. stopa roczna – 12M.


Stopy na okresy dłuższe niż rok podajemy na stronie w formie annualizowanej. Stopa annualizowana to średnia roczna stopa zwrotu w badanym okresie, przy założeniu o reinwestowaniu odsetek. Stopa ta odpowiada na problem: „Moja inwestycja w ciągu x lat przynosi stopę zwrotu r. Jakie oprocentowanie musiałaby mieć roczna, odnawialna lokata bankowa by mój wynik finansowy był taki sam?”

Przykład. Ostatnim dniem roboczym w listopadzie 2025 r. był 28.11.2025r. Jednostka uczestnictwa funduszu kosztowała wtedy 1180. Trzy lata wcześniej ostatnim dniem roboczym w listopadzie był 30.11.2022 r., a jednostka uczestnictwa kosztowała 680. Surowa stopa trzyletnia wyniosła dla niej 73,53%, a po annualizacji 20,16%.

Na https://wybieramfundusze.knf.gov.pl prezentujemy stopy annualizowane dwu-, trzy- i pięcioletnie (24M, 36M, 60M).


Stopa YTD

Stopa YTD (ang. Year To Date) to stopa naliczana od 1 stycznia bieżącego roku do aktualnego dnia wyceny. Jeżeli 1 stycznia nie jest dniem wyceny funduszu, przyjmuje się na ten dzień ostatnią poprzednio dostępną wycenę. W przypadku funduszy inwestycyjnych jest to zazwyczaj wycena jednostki uczestnictwa z ostatniego dnia grudnia.


Skąd bierzemy dane

Fundusze inwestycyjne są zobligowane do przesyłania co miesiąc do UKNF raportów o wartości jednostek uczestnictwa we wszystkich dniach wyceny z poprzedniego miesiąca. Na ich podstawie wyliczane są stopy zwrotu prezentowane na https://wybieramfundusze.knf.gov.pl.

Fundusze mają prawo do dystrybucji wielu rodzajów jednostek uczestnictwa nazywanych kategoriami. Kategorie mogą różnić się m. in. opłatami, walutą wyceny, a w konsekwencji wartością wyceny i osiąganą stopą zwrotu. Fundusz na każdy dzień wyceny musi określić, która jednostka najlepiej oddaje wyniki inwestycyjne funduszu. Jest to tzw. jednostka podstawowa. Prezentowane na https://wybieramfundusze.knf.gov.pl stopy zwrotu są obliczane dla jednostki, która aktualnie jest wskazywana jako jednostka podstawowa, z zachowaniem unikalności jej nazwy i waluty wyceny. Jeżeli jednostka jednoznacznie zmieniła walutę wyceny w przeszłości, historyczna wartość jednostki zostaje przewalutowana według kursu z danego dnia do waluty aktualnej wyceny.

Wyjątkiem od tej reguły są przypadki funduszy, które historycznie emitowały tylko jedną kategorię jednostek. W tym wypadku, mimo zmiany nazwy kategorii jednostki, zostanie ona uwzględniona przy obliczaniu stóp zwrotu.


Informacje uzupełniające

Stopa zwrotu z inwestycji w jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych może zostać pomniejszona o podatek od zysków kapitałowych oraz ewentualne opłaty manipulacyjne pobierane przez dystrybutora.